Sinds juni 2026 woedt een uitzonderlijk krachtige El Niño over de Stille Oceaan. Bij dit weerfenomeen warmt het zeewater op, met ingrijpende gevolgen voor weerpatronen over de hele wereld. Deze editie wordt door meteorologen een “super-El Niño” genoemd, mogelijk de zwaarste sinds het begin van de metingen in 1870.
Deze extreme El Niño versterkt de al aanwezige opwarming van de aarde. Het gevolg: wereldwijd stijgen de temperaturen op land naar schatting met ongeveer 1,2 graad boven het gebruikelijke niveau voor deze periode. Volgens de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) zal het fenomeen naar verwachting doorgaan tot in 2027, met verhoogde risico’s op extreme weersomstandigheden.
De voorspelde honderdduizenden doden door extreme El Niño zijn vooral het gevolg van langdurige, intense hittegolven. Bij extreme temperaturen raakt het menselijk lichaam overbelast: het hart- en vaatstelsel moet harder werken, bestaande ziektes verergeren en hitteberoerte ligt op de loer.
Onderzoekers van het Climate Impact Lab (onder meer University of Chicago en UC Berkeley) berekenden dat tussen juni 2026 en februari 2027 naar schatting 451.000 extra mensen kunnen overlijden door hitte. Dit zijn zogeheten “excess heat deaths”: mensen die door de uitzonderlijke hitte eerder overlijden dan anders het geval zou zijn geweest.
Belangrijk om te weten: dit aantal is waarschijnlijk een onderschatting. De berekening kijkt alleen naar hittedoden tot februari 2027, terwijl El Niño langer doorloopt. Ook zijn slachtoffers van overstromingen, bosbranden, mislukte oogsten en hongersnood niet meegenomen.
De voorspelde honderdduizenden doden door extreme El Niño vallen niet gelijkmatig over de wereld. De zwaarste klappen komen neer in de Sahel-regio in Afrika en in delen van Zuidoost-Azië.
Hardst getroffen regio’s en landen:
Opvallend: veel van deze landen hebben historisch gezien weinig bijgedragen aan de uitstoot van broeikasgassen, terwijl ze nu wel de zwaarste gevolgen ondervinden.
De voorspelling van honderdduizenden doden door extreme El Niño is gebaseerd op een zorgvuldige methodiek. Wetenschappers combineren temperatuurvoorspellingen met historische data over de relatie tussen hitte en sterfte. Ze kijken naar hoe eerder extreme hittegolven invloed hadden op het aantal overlijdens.
Toch zijn er onzekerheden:
Onderzoekers benadrukken dat het een onderbouwde schatting is, maar waarschuwen dat het werkelijke aantal hoger kan uitvallen.
Onderzoekers noemen deze super-El Niño een “postcard from the future”. De temperaturen die nu in één keer toeslaan, lijken op wat met voortgaande klimaatopwarming over ongeveer twintig jaar normaal zou kunnen worden.
Dit betekent:
De komende maanden honderdduizenden doden verwacht door extreme El Niño is dus geen eenmalige crisis, maar een waarschuwing voor wat er op langere termijn dreigt als de opwarming van de aarde ongeremd doorgaat.
Er zijn concrete maatregelen mogelijk om het aantal slachtoffers van de komende maanden honderdduizenden doden verwacht door extreme El Niño te beperken.
Voor overheden en internationale organisaties:
Voor lokale besturen en gemeenschappen:
Nederland en België hebben al hitteplannen, maar de komende maanden honderdduizenden doden verwacht door extreme El Niño vragen ook om aandacht voor indirecte effecten: voedselprijzen, migratiedruk en internationale stabiliteit.
Direct vallen de komende maanden honderdduizenden doden verwacht door extreme El Niño vooral buiten Europa. Toch heeft ook Nederland en België te maken met gevolgen:
De komende maanden honderdduizenden doden verwacht door extreme El Niño is daarmee ook een signaal om eigen klimaataanpassing serieus te nemen.
Deze tekst is gebaseerd op rapporten en nieuwsartikelen van onder meer het Climate Impact Lab, de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO), VRT NWS, NRC, CNN en DW over de super-El Niño van 2026–2027 en de voorspelde hittedoden.
