Zonnebrand

Onderwerp uit hoofdstuk 4.5 De huid

Klachten en verschijnselen

  • Een rode, gevoelige en gezwollen huid.
  • Vochtbevattende blaren.

Alarmerende verschijnselen

  • Koorts, koude rillingen, misselijkheid en soms algehele verwardheid.

Zonnebrand is de huidverbranding welke het gevolg is van overmatige zonbestraling. Verbranding door de zon is een belangrijke oorzaak van de toename van het aantal gevallen van het maligne (kwaadaardige) melanoom, de meest dodelijke vorm van huidkanker. De kans op het krijgen van een maligne melanoom is groter bij mensen die, vooral in de kindertijd, vaak door de zon verbrand zijn, met pijnlijke blaren tot gevolg. Maar zeer intensieve, kortdurende blootstelling aan de zon in de weekeinden vormt ook een risico die u kunt vermijden. Hoe jong of hoe oud u ook bent, een “gezonde bruine kleur” bestaat niet. Alleen ultraviolette stralen met een korte golflengte kunnen dit veroorzaken, tenzij u fotosensibel bent.

De hoeveelheid ultraviolette stralen in het zonlicht kan wisselen en neemt toe op grotere hoogte. De stralen worden niet tegengehouden door bewolking of nevel. Koudere lucht geeft eveneens geen vermindering. Indirecte bestraling door weerkaatsing via sneeuw, zand, water en andere oppervlakten kan dezelfde gevolgen hebben als direct zonlicht.

De opgezwollen, rode huid is het gevolg van een stagnatie van de circulatie in de kleine bloedvaten van de huid. Alle ultraviolette stralen kunnen de huid passeren, maar alleen die met een korte golflengte hebben invloed op de kleine bloedvaten. Hoe donkerder de huid, des te minder kunnen de stralen de huid binnendringen, omdat ze worden geabsorbeerd door het melaninepigment.

Een lichte verbranding of matige blootstelling aan zonlicht kan de huid stimuleren om meer pigment te maken als bescherming tegen verder doordringen van de ultraviolette stralen. Meer melanine betekent een donkerder huidskleur, mits het extra pigment gelijkmatig over de huid is verdeeld. Is dat niet het geval, dan ontstaan sproeten, levervlekken en inegaal gekleurde plekken. De vorming en verdeling van melanine is een erfelijke kwestie. Niets kan de aanleg om bruin te worden veranderen, ook niet veelvuldig zonnebaden.

De natuurlijke huidskleur is een belangrijke factor in het bepalen van de gevoeligheid voor zonverbranding, maar ook andere factoren spelen daarbij een rol. Iemand met een bleke huid, blauwe of groene ogen en blond of rood haar is gevoelig voor zonnebrand. Mensen met bruine ogen, bruin of zwart haar en een bruine of zwarte huid zijn beter bestand tegen verbranding en worden sneller bruin.

Diagnose. De verschijnselen van zonnebrand verschijnen niet eerder dan een paar uur nadat iemand aan de bestraling heeft blootgestaan, maar de pijn, de roodheid en soms de blaarvorming van de door de zon verbrande huid zijn onmiskenbaar.

Complicaties zoals een huiduitslag en jeuk kunnen het gevolg zijn van een soort zonnestraalvergiftiging (een allergie voor zonlicht bij ernstige verbranding) of een fotosensibiliteit.

Hoe ernstig is zonnebrand? De gevolgen van zonverbranding zijn hetzelfde als bij een gewone verbranding, alleen ze ontstaan betrekkelijk langzaam in vergelijking met een echte verbranding. Er wordt schade toegebracht aan de huid en bij een ernstige zonnebrand gaan huidcellen dood en ontstaan blaren. De huid geneest daarna weer in de loop van een week of twee.

Wanneer de schade bij herhaling wordt toegebracht versterkt dit elkaar. Constante blootstelling aan ultraviolette stralen heeft op den duur ernstige gevolgen, zoals verkleuring van de huid, actinische keratosen en huidkanker. Negentig procent van alle vormen van huidkanker is het gevolg van onherstelbare schade aan de huid.

Behandeling. Geneesmiddelen. Ernstige zonverbranding moet een paar maal per dag worden behandeld met een hydrocortisoncrème. De blaren moeten intact worden gehouden om genezing te bevorderen. Mochten ze toch vanzelf opengaan, dan moeten de stukjes huid worden verwijderd en de open wonden worden ingesmeerd met een antibiotische zalf om infectie te voorkomen. De wonden moeten schoon worden gehouden. Een paar maal per dag kan aspirine worden ingenomen.

Bij ernstige verbranding is het raadzaam om de huisarts te raadplegen, zelfs voordat alle verschijnselen zich volledig hebben ontwikkeld. Hij kan dan beslissen of eventueel cortisontabletten moeten worden voorgeschreven om de reactie te verminderen en andere verschijnselen te voorkomen.

Laat een reactie achter