Archive for the '4.2 Nieren & urineweg' Category

Werking van nieren en urinewegen

Alle cellen en weefsel in het lichaam verbruiken zuurstof en voedingsstoffen en produceren kooldioxide en afvalproducten.De luchtwegen voeren kooldioxide af. Afvalproducten worden door de nieren uit het bloed gefilterd en via de urinewegen afgevoerd. Ook zorgen de urinewegen voor een juiste balans tussen water en electrolyten in het bloed. Het ingewikkelde systeem wat de urinewegen [...]

Nieren

De nieren bevinden zich achter in de buik, aan weerszijden van de ruggengraat, omgeven door een nierkapsel en niervet. De positie van de nieren, onder de laatste rib, verklaart waarom sommige nierziekten pijn veroorzaken tussen de lendenwervels en de twaalfde rib. De rechternier ligt achter de twaalfvingerige darm en ligt iets lager dan de linkernier, [...]

Urineleider

Het nierbekken komt uit in de urineleider, een gespierde buis die urine naar de blaas vervoert. Kleine niersteentjes uit het nierbekken kunnen in de urineleider vastraken, vooral waar deze vrij smal is, bijvoorbeeld bij de verbinding met het nierbekken. De gladde spieren boven de verstopping trekken krachtig samen om de steen door de urineleider te [...]

Blaas

De nieren produceren constant urine, die wordt opgeslagen in de blaas, een gespierde zak die lijkt op een omgekeerde piramide. De urinebuis komt uit de nek (apex) van de blaas, net achter de kraakbeenverbinding tussen de beide schaambeenderen. Het achterste oppervlak van de blaas ligt voor het rectum en hier komen de urineleiders op uit. [...]

Urinebuis bij de man

De prostaat, onder de nek (apex) van de blaas, rust op de bekkenbodem, die versterkt is met een laag spieren – het urogenitale diafragma. De urinebuis loopt vanaf de apex van de blaas door de prostaat en het membraam van de spierlagen naar de penis; gewoonlijk wordt hij verdeeld in een prostaatdeel en een penisdeel. [...]

De vrouwelijke urinewegen

De structuur en werking van de urinewegen zijn bij beide geslachten vanaf de nieren tot de blaas precies gelijk, alleen de plaats van de urineleider in het bekken verschilt licht. Een voorbeeld waarbij dit belangrijk is, is de kleine afstand tussen de vrouwelijke urineleider en de slagader die de baarmoeder van bloed voorziet. Wanneer de [...]

Blaas en urinebuis bij de vrouw

De vagina ligt tussen het rectum en het achterste oppervlak van de blaas, met de urineleider boven op de blaas. De urinebuis loopt direct door de bekkenbodem. Omdat de vrouwelijke urinebuis niet betrokken is bij de voortplanting, is hij erg kort en ligt hij voor de ingang van de vagina. Vrouwen hebben minder controle over [...]

Aangeboren nierafwijkingen

Personen met maar één nier kunnen gelukkig een gewoon leven leiden omdat je genoeg hebt aan maar één nier. Veel van de volgende aangeboren afwijkingen veroorzaken daarom ook geen klachten en worden vaak zelfs niet eens opgemerkt. Wanneer het wel ontdekt wordt is dit bijna altijd bij toeval bij een onderzoek dat voor een heel [...]

Anatomische nierafwijking: Mononier

Mono staat voor één, de term mononier wordt dan ook gebruikt voor de afwijking waarbij er één werkende nier aanwezig is. Het kan zijn dat de andere nier helemaal niet aanwezig is of dat die nier er wel is maar niet of nauwelijks functioneert. De nier die er wel is neemt zonder problemen het werk [...]

Anatomische nierafwijking: Hoefijzernier

Doordat de onderste gedeelten van de twee nieren met elkaar verbonden zijn hebben de nieren de vorm van een hoefijzer. Vaak is deze aandoening een toevalsbevinding wanneer er voor een andere reden dan slecht of niet functioneren van de nieren rontgonfoto’s worden gemaakt. Een hoefijzernier kan de volgende symptomen als gevolg hebben; bloederige urine, nierstenen, [...]

Anatomische nierafwijking: Verdubbeling van een nier

Het nierbekken (het gedeelte van de nier waar de urine wordt verzameld) is gesplitst in twee gedeelten, ieder met een eigen urineleider. Deze splitsing kan zich voordoen in één of in beide nieren zodat er drie of vier urineleiders naar de blaas lopen. Het hoeft in het geheel geen klachten te veroorzaken, maar de afwijking [...]

Anatomische nierafwijking: Wandelende nier

Een wandelende nier of nefroptosis komt bijna niet voor, bij deze afwijking kan de nier in de flank naar boven of naar beneden bewegen wat voor pijn de de flanken kan zorgen. Vrijwel altijd meldt de patiënt zich met onbegrepen pijn in de rechter flank of rechter buikhelft. Deze neemt in de loop van de dag [...]

Anatomische nierafwijking: Aangeboren hydronefrose

Aangeboren (Congenitale) hydronefrose is één van de meest voorkomende aangeboren afwijkingen aan het urinewegstelsel.  Wanneer het kind nog niet geboren is, vullen de nieren zich met urine en zetten ze uit. Dit is het gevolg van een stoornis in de afvoer van de urine. Het betreft hier meestal beide nieren. Hier zijn diverse voor oorzaken [...]

Sponsnier

Symptomen, klachten en verschijnselen Pijn in de flank. Branderige pijn bij het plassen of bloederige urine. Nierstenen of nierinfectie. De sponsnier komt door een afwijking in de wijze waarop de verzamelbuisjes van de nier de urine naar het nierbekken leiden. In deze verzamelbuisjes zitten dan kleine (goedaardige) knobbeltjes (cystes) en ze zijn vaak verwijd, hierdoor [...]

Vesico-ureterale reflux

Symptomen, klachten en verschijnselen Regelmatig terugkerende urineweginfecties. Littekenvorming of achtergebleven groei van de nier op röntgenfoto’s van de nieren. Soms eiwit in de urine. Verhoogde bloeddruk. Wanneer er bij kinderen sprake is van een afwijking van de urinewegen dan gaat het in de meeste gevallen om Vesico-ureterale reflux. Bij Vesico-ureterale reflux stroomt de urine terug [...]

Erfelijke nierafwijkingen

Sommige nierziekten komen in bepaalde families vaker voor het lijkt hier dan ook vaak te gaan om een erfelijke nierziekte of afwijking. Wanneer de dokter zo’n nierziekte vaststelt is het mogelijk dat deze ook familieleden wil onderzoeken om te kijken of zij de ziekte ook hebben. Ook al hebben familieleden geen klachten is het soms [...]

Polykysteuze nieren

Symptomen, klachten en verschijnselen Pijn in de flank. Bloederige urine. ’s Nachts vaak urineren. Nierstenen. Bloedarmoede (bij kinderen). Hoge bloeddruk. Bij polykysteuze nieren, ook wel kystennieren genoemd, bevatten de nieren groepen kysten (met vocht gevulde holten) die het functioneren van de nieren aantasten en die de nieren in grootte doen toenemen. Deze afwijking komt voor [...]

Cystinurie

Symptomen, klachten en verschijnselen Bloederige urine. Pijn. Nierstenen. Bij cystinurie kunnen de nierbuisjes bepaalde aminozuren niet voldoende opnemen. Hierdoor worden dan flinke hoeveelheden lysine, arginine, ornithine en cystine met de urine uitgescheiden. Cystinurie komt voor bij 1 op de 10.000 personen en gaat meestal gepaard met steenvorming in de nieren, ureter en blaas. Diagnose. Voor [...]

Afwijkingen van de niertubuli

Renale tubulaire acidose. Er zijn een aantal zeldzame, erfelijke afwijkingen waarbij de nieren te veel natrium en kalium uitscheiden in de urine. Hierdoor hoopt chloride zich op in het bloed, waardoor dit zuur wordt. Bij kinderen komen deze afwijkingen van de niertubuli vaak aan het licht door groeiachterstand. Bij volwassenen kunnen zich nierstenen vormen, hetgeen [...]

Syndroom van alport

De nierziekte syndroom van Alport komt bijna niet meer voor. Syndroom van Alport zorgt onder andere voor bloederige urine en doofheid. Bij mannen zijn de symptomen vaak erger dan bij vrouwen. Bij mannen worden de klachten normaal gesproken ook erger tot de nier helemaal zijn werk niet meer doet. In de meeste gevallen is tussen [...]

Aangeboren nefrotisch syndroom

Het aangeboren nefrotisch syndroom of congenitaal nefrotisch syndroom (CNS) manifesteert zich meestal al snel na de geboorte. Gek genoeg komt het vaak voor bij gezinnen van Finse afkomst. De symptomen zijn laag geboortegewicht, zeer grote placenta en het vasthouden van zeer veel vocht. In het eerste levensjaar kan de dood het gevolg zijn van een infectie, een [...]

Sikkelcelziekte.

Sikkelcelziekte of sikkelcelanemie komt met name in de equatoriale gebieden van Afrika, het Midden-Oosten en in Noord-Amerika bij mensen van Afrikaanse afkomst voor. Sikkelcelanemie komt door een afwijkend gen voor het eiwit globine. Dit afwijkend gen zorgt voor andere eigenschappen van hemoglobine in de rode bloedcellen. Doordat de hoeveelheid zuurstof in het bloed afneemt veranderen [...]

Renale glucoserie

Iemand met renale glucoserie is niet goed in staat om glucose te reabsorberen, hierdoor wordt ondanks een normale bloedsuikerspiegel glucose uitgescheiden. Er zit dan dus suiker in de urine, vaak wordt dit toevallig gevonden. Deze afwijking hoeft niet behandeld te worden en complicaties treden bij renale glucoserie niet op.

Verwonding, infectie en ontsteking van de nieren en urinewegen

De nieren of urinewegen kunnen op vele manieren beschadigen of verwonden. Doordat de nieren op een goed beschermde plek zitten in ons lichaam komt een beschadiging van buitenaf bijna niet voor. De nieren zijn echter wel makkelijk te beschadigen door een vergiftiging. Een urineweg infectie komt bij vrouwen vaker voor dan bij mannen. Een ontsteking [...]

Verwonding van de nieren en urinewegen

Klachten en verschijnselen Lichamelijke verwonding van buitenaf. Bloederige urine. Hevige pijn in de flank. Misselijkheid, braken, opgezette buik. Soms koorts. Inwendige bloeding. Shock. Bij sporten als voetbal of rugby of bedrijfsongevallen komen beschadigingen van de nieren en urineleiders door van buiten inwerkend geweld wel eens voor. Vaak gaat het hier om lichte schade en geen [...]

Traumatische verwonding van de blaas en urinebuis

Klachten en verschijnselen Verwonding. Urineren niet mogelijk. Bloed in de urine. Pijn in het onderste deel van de buik. Shock. Traumatische beschadiging van de blaas komt niet zo veel voor doordat deze onder in de buik ligt. Beschadiging van de blaas gebeurt meestal bij een operatie, bijvoorbeeld voor een liesbreuk. De blaas kan ook gescheurd [...]

Urethritis

Klachten en verschijnselen Vaak urineren. Pijn bij het urineren. Pus in de urine. Afscheiding (bij mannen). Urethritis is een infectie van de urethra, de buis waardoor de urine de blaas uitloopt bij het urineren. Dezelfde micro-organismen die de nier en de blaas infecteren, kunnen ook de urethra infecteren. Bovendien zijn, doordat de urethra dichtbij de [...]

Blaasontsteking

Klachten en verschijnselen Frequente en hevige aandrang tot urineren. Branderig gevoel bij het urineren. Drukgevoel onder in de buik. Bloederige urine. Stinkende urine. Een blaasontsteking of cystitis is vaak het gevolg van een bacteriele infectie. Een tumor in de blaas, een opgezette prostaat of een tijdens de zwangerschap verwijde baarmoeder kunnen de normale doorgang van [...]

Acute pyelonefritis

Klachten en verschijnselen Pijn in de flank. Hoge koorts. Koude rilling. Braken. Branderig gevoel bij urineren. Frequenter urineren. De meerderheid van de urineweginfecties doet zich alleen voor in de lagere urinewegen – de blaas en de urethra (urinebuis). Soms kunnen bacteriën opstijgen in de ureter (urineleider) en de bovenste urinewegen infecteren; zo ontstaat pyelonefritis (infectie [...]

Acute interstitiële nefritis

Klachten en verschijnselen Bloederige urine. Eiwit in de urine. Hoge bloeddruk. Koorts. Huiduitslag. Gewichtstoename. Oedeem. Acute ontsteking van de nier, nefritis, kan de glomerulus, de tubulus en de tussenruimten aandoen. De ontsteking is gewoonlijk van tijdelijke aard en het kan worden veroorzaakt door een aantal nierziekten, overgevoeligheid voor geneesmiddelen of antilichamen die zijn geproduceerd als [...]

Acute glomerulonefritis

Klachten en verschijnselen Ziekte die zich recent heeft voorgedaan door streptokokken of een virus. Cola- of theekleurige urine. Hoge bloeddruk. Vasthouden van vocht. Mogelijk eiwit en rode bloedcellen in de urine. Mogelijk lichte bloedarmoede. Hoofdpijn. Gestoord gezichtsvermogen. Pijn op diverse plaatsen. Acute glomerulonefritis, een ontsteking van de glomeruli, komt meestal voor na een infectieziekte, maar [...]

Chronische glomerulonefritis

Klachten en verschijnselen Moeheid en bleekzien. Eiwit in de urine. Bloed in de urine. Hoge bloeddruk. Geleidelijk verlies van de nierfunctie. Gebrek aan eetlust. Misselijkheid en braken. Jeuk. Chronische glomerulonefritis gaat vaak gepaard met een langzame achteruitgang van de nierfunctie. Er zijn een aantal ziekten van de glomerulus waarbij het vermogen van de nier om [...]

Nefrotisch syndroom

Klachten en verschijnselen Grote hoeveelheden eiwit in de urine. Zwelling van de voeten, buik en rond de ogen. Gewichtstoename door het vasthouden van vocht. Slechte eetlust. Het nefrotisch syndroom is een gemeenschappelijke eigenschap van een groot aantal ziekten, die alle het vermogen van de glomerulus om te voorkomen dat eiwit wordt uitgescheiden, aantasten. De meest [...]

Nierstenen

Klachten en verschijnselen Pijn die geleidelijk ontstaat, gewoonlijk begint in de flank en verergert tot vaak een morfine-achtige pijnstiller nodig is om de pijn te verlichten. De pijn zakt naar beneden langs de flank naar de lies, de vulva of de testikel, als de steen afdaalt via de urineleider. Voortdurende aandrang tot urineren. Bloederige urine. [...]

Blaasstenen

Klachten en verschijnselen Soms infectie. Stoppende urinestroom. Pijn in de penis. Niet kunnen urineren, behalve in bepaalde houding. Bloederige urine. De meeste blaasstenen zijn het gevolg van een of ander urologisch probleem. Urineweginfectie en prostaatvergroting zijn de meest voorkomende oorzaken. Van alle blaasstenen komt 95 procent voor bij mannen. Diagnose. Als iemand verschijnselen heeft die [...]

Nierkysten

Klachten en verschijnselen Vaak geen. Soms pijn in de flank. Soms bloed in de urine. Nierkysten zijn afwijkingen in de nier die niet kwaadaardig zijn. Gewoonlijk zijn ze hol en rond en ze bevatten een waterige vloeistof. Ze variëren in grootte van heel klein tot zo groot dat ze meer dan een liter vocht kunnen [...]

Kanker van de nieren of urineleider

Klachten en verschijnselen Bloederige urine. Pijn in de flank. Bij onderzoek kan soms een abnormale weerstand in de buik worden gevoeld. Gewichtsverlies. Vermoeidheid. Koorts met tussenpozen. Er zijn verschillende soorten kanker van de nieren en urineleider (ureter), waaronder de volgende. Niercelcarcinoom Dit is de meest voorkomende vorm van kanker van de nier. Andere namen zijn [...]

Blaaskanker

Klachten en verschijnselen Bloederige urine. Pijn in het bekken. Moeilijkheden met urineren. Mannen krijgen driemaal vaker blaaskanker dan vrouwen. Er doen zich in ons land bijna 2500 nieuwe gevallen per jaar voor. De ziekte is verantwoordelijk voor meer dan duizend sterfgevallen per jaar. Blaaskanker komt bijna niet voor onder de 40 jaar. Blaaskanker lijkt tenminste [...]

Afwijkingen van de bloedvaten

Het bloed komt de nier binnen door de nierslagader, een grote tak van de aorta (de grote lichaamsslagader die van het hart komt). Twintig procent van het bloedvolume dat het hart per tijdseenheid wegpompt, gaat door de nieren. Als de nieren hun filterwerking hebben uitgeoefend, gaat het bloed door de nierader terug naar de vena [...]

Acute afsluiting van de nierslagader

Symptomen, klachten en verschijnselen Plotseling beginnende pijn in de flank of in de buik. Bloederige urine. Acute afsluiting van de nierslagader kan optreden na een verwonding van de buik of de flank. Het kan soms voorkomen bij patiënten waarvan bekend is dat ze een hartafwijking hebben, meestal mitraal- of aortaklepstenose of boezemfibrilleren. Bij deze patiënten [...]

Vernauwing van de nierslagader

Symptomen, klachten en verschijnselen Gewoonlijk geen. Hoge bloeddruk. Vernauwing van de nierslagader betekent een verstopping in deze slagader voordat hij de nier binnengaat. Hierdoor kan hoge bloeddruk ontstaan, die vaak moeilijk te behandelen is. Vernauwing van de nierslagader is verantwoordelijk voor 1 tot 2 procent van alle gevallen van hoge bloeddruk. Dit zijn wel de [...]

Maligne hypertensie

Alarmerende verschijnselen Snelle stijging van de bloeddruk. Gestoord gezichtsvermogen, ernstige hoofdpijn. Kortademigheid. Pijn op de borst. Toevallen. Dit is een zeldzaam voorkomende afwijking die moet worden beschouwd als een spoedgeval. Soms komt het voor bij mensen die wegens hoge bloeddruk worden behandeld. Om redenen die niet geheel worden begrepen stijgt de bloeddruk dramatisch, wat klachten [...]

Nieradertrombose

Symptomen, klachten en verschijnselen Hevige pijn laag in de rug en in de flank. Grote hoeveelheden eiwit in de urine. In dit geval is een bloedstolsel (thrombus) ontstaan in de ader die de nier verlaat. Het kan gebeuren als kort tevoren een hevige kracht heeft ingewerkt op de buik of op de rug. Het kan [...]

Nierinsufficiëntie

Nierinsufficiëntie wordt gedefinieerd als een afwijking, waarbij de nieren niet in staat zijn hun taak, het door filtratie uit het bloed verwijderen van afvalproducten, uit te voeren. Dit kan een gevolg zijn van infectie, verwonding, blootstelling aan giftige stoffen, diverse nierziekten, ziekten als diabetes, systemische lupus erythematodes, sikkelcelanemie of obstructie van de urinestroom van de [...]

Acute nierinsufficiëntie

Symptomen, klachten en verschijnselen Vochtretentie. Bloeding in het maag-darmkanaal. Toevallen. Coma. Acute nierinsufficiëntie is een term die wordt gebruikt om de snelle achteruitgang te beschrijven van het vermogen van de nier om afvalstoffen uit het bloed te verwijderen. Afvalstoffen hopen zich dan op in het lichaam. Als niets wordt ondernomen om het lichaam van deze [...]

Chronische nierinsufficiëntie

Symptomen, klachten en verschijnselen Afwijkingen bij urine-onderzoek. Hoge bloeddruk. Gewichtsverlies. Braken. Malaise. Hoofdpijn. Verminderde urineproductie. Moeheid. Verminderde geestelijke scherpte. Spiertrekkingen en krampen. Maag-darmbloeding. Geel-bruin getinte huid. Jeuk. In tegenstelling tot acute nierinsufficiëntie, ontstaat chronische nierinsufficiëntie gewoonlijk in de loop van jaren, omdat de nefronen van de nieren geleidelijk en vaak onmerkbaar worden verwoest. Chronische nierinsufficiëntie [...]

Terminale nierinsufficiëntie

Symptomen, klachten en verschijnselen De werking van de nieren is geheel opgehouden. Uremie en veel daaruit voortvloeiende complicaties, waaronder hypertensie, hartzwakte, bloedarmoede, maag- en darmproblemen, urineweginfectie en geestelijke achteruitgang. Als de nierfunctie is afgenomen tot 5 à 10 procent van de normale capaciteit, wordt die toestand terminale (op zijn einde lopende) nierinsufficiëntie genoemd. Dit betekent [...]