Archive for the '3.6 Hormonale stelsel' Category

De werking van het hormonale systeem

De endocriene klieren, de klieren met interne afscheiding (secretie), treden op als regelsysteem van het menselijk lichaam. In tegenstelling tot andere organen en lichaamsdelen, die ons in staat stellen te bewegen, adem te halen, te eten of de wereld om ons heen waar te nemen, beïnvloedt het hormonale ofwel endocriene systeem de lichaamsprocessen. Samen met [...]

Afwijking van de alvleesklier

De alvleesklier (pancreas), die achter de maag ligt, is een lang, dun orgaan met ruwweg de lengte van een hand. Deze klier speelt een sleutelrol in het spijsverteringsproces door de productie van enzymen die van zeer groot belang zijn voor de vertering van voedsel. De andere rol van de alvleesklier, die het beste zou kunnen [...]

Suikerziekte

Suikerziekte is eigenlijk een wat ouderwetse benaming, tegenwoordig hebben we het eigenlijk altijd over diabetes mellitus of kortweg diabetes. Diabetes is een van de meest voorkomende aandoeningen en wordt gekenmerkt door een te hoog bloedglucose(suiker)gehalte. Simpel gezegd zijn er twee types diabetes. Type 1 ontstaat door aantasting van het auto-immuunsysteem. Type 2 gold lange tijd [...]

Diabetes symptomen

Symptomen, klachten en verschijnselen Toegenomen dorst. Toegenomen urineproductie, zowel hoeveelheid als frequentie. Gewichtsverlies, ondanks toegenomen eetlust. Vermoeidheid, misselijkheid, braken en jeuk. Ontsteking van vagina, huidinfecties, slecht zien, vaak blaasontsteking. Bij mannen soms impotentie, bij vrouwen soms stoppen van de menstruatie. Alarmerende verschijnselen Diabetische keto-acidose: toegenomen dorst en urineproductie, misselijkheid, diepere en snellere ademhaling, buikpijn en [...]

Wat is diabetes?

Diabetes, voluit diabetes mellitus, is een stofwisselingsziekte. De naam ‘diabetes mellitus’ betekent letterlijk ‘honingzoete doorstroming’ en verwijst naar een belangrijke kenmerk van diabetes, namelijk de productie van grote hoeveelheden zoet ruikende urine. Bij diabetes ontstaat een te hoge concentratie van glucose in het bloed. In een gezonde situatie zorgt het lichaam er automatisch voor dat [...]

Diagnose diabetes

Of iemand echt diabetes heeft, kan alleen een bloedtest bij de arts duidelijk maken. Een kleine vingerprik levert een druppel bloed op waarin het bloedglucosegehalte of de bloedsuikerspiegel wordt bepaald. De test wordt bij voorkeur op diverse momenten herhaald: als iemand nuchter is (acht uur daarvoor niets gegeten of gedronken behalve water) en zo’n anderhalf [...]

Soorten diabetes

Van alle mensen met diabetes heeft minder dan 15% diabetes type 1 en ruim 85% diabetes type 2. Zwangerschapsdiabetes komt bij 1 op de 20 zwangerschappen voor.  Dat is een (meestal) tijdelijke vorm van diabetes type 2. Onze informatie over diabetes bestaat uit meerdere pagina’s. Kijk ook eens op: Suikerziekte Diabetes symptomen Wat is diabetes [...]

Diabetes Type 1

Diabetes type 1 kan voorkomen op alle leeftijden, maar ontstaat meestal op jonge leeftijd. Type 1 geldt als een auto-immuun ziekte, waarbij de insuline producerende cellen door het eigen lichaam worden vernietigd. Het lichaam maakt geen insuline meer aan met als gevolg dat de glucose werkeloos in het lichaam blijft rondzweven. De bloedglucosewaarde wordt hierdoor [...]

Diabetes Type 2

Bij diabetes type 2 zijn de lichaamscellen minder gevoelig voor insuline en/of wordt er te weinig insuline aangemaakt. Hierdoor blijft er ook teveel glucose in het bloed rondzweven en ontvangen de lichaamscellen te weinig brandstof. De klachten zijn hetzelfde als bij type 1. Type 2 komt ook voor op alle leeftijden, maar vooral bij ouderen [...]

Zwangerschapsdiabetes

Deze vorm van diabetes komt voor bij zwangere vrouwen. Het kan optreden vanaf de 24e zwangerschapsweek. Tijdens de zwangerschap treden er wijzigingen op in de stofwisseling van koolhydraten. Er gaat bovendien meer glucose naar de foetus, terwijl de moeder meer vet gaat gebruiken als energiebron. Daardoor zijn de bloedglucosewaarden ‘s morgens lager dan normaal. Bij [...]

Aanleg voor diabetes

Bij sommige bevolkingsgroepen komt diabetes relatief vaker voor dan bij autochtone Nederlanders. Onder turken en Marokkanen boven de 45 jaar heeft 44% van de mannen en 26% van de vrouwen diabetes type 2. Onder surinamers/Antilianen (met name de Hindoestaanse Surinamers) boven de 50 jaar heeft 30% diabetes en boven de 60 jaar 40%, zowel mannen [...]

Behandeling diabetes

Diabetes is (nog) niet te genezen, wel te behandelen. Wel kaan door aanpassing van bijvoorbeeld de leefstijl type 2 uitgesteld of zelfs worden voorkomen. Er zijn verschillen in de behandeling van de diverse typen van diabetes. Diabetes type 1 Bij diabetes type 1 maakt het lichaam geen insuline meer aan. Hierdoor stijgt het bloedglucosegehalte. Mensen [...]

Tumoren van cellen van de eilandjes van langerhans

Symptomen, klachten en verschijnselen Insulinoom Perioden met zwaktegevoel, transpireren, snelle polsslag en verwardheid; verbetert na het nemen van voedsel. Gastrinoom (syndroom van Zollinger-Ellison) Maagpijn, die kortdurend wordt verlicht door eten en zuurbindende middelen, maar in weken of maanden toeneemt. Waterige diarree. Glucagonoom Huiduitslag op diverse plaatsen op het lichaam. Rauwe tong. Gewichtsverlies. De meeste tumoren [...]

Aandoeningen van de bijnieren

Er zijn twee bijnieren, ieder gelegen bovenop een nier en ieder ongeveer even groot als het laatste kootje van een duim. Een bijnier bestaat uit twee delen: het binnenste gedeelte, het merg, en de buitenste laag, de schors (cortex). Het merg produceert twee hormonen – adrenaline en noradrenaline. De hersenen reguleren de productie van deze [...]

Syndroom van cushing

Symptomen, klachten en verschijnselen Het gezicht wordt ronder en roder in de loop van enkele maanden tot jaren. Een op een bult lijkende vetophoping tussen en boven de schouderbladen. Striemen op de huid van de onderste helft van de romp. Vermoeidheid en spierzwakte. Vochtretentie (waterzucht; oedeem). Hoge bloeddruk Overmatige haargroei. Stemmingswisselingen. Ontkalking van het skelet [...]

Ziekte van Addison

Symptomen, klachten en verschijnselen Zwaktegevoel, loomheid en bloedarmoede. Donkere huid. Lage bloeddruk. Lage bloedsuiker. Buikpijn met diarree, spijsverteringsklachten, braken of obstipatie. Afgenomen seksuele belangstelling Alarmerende verschijnselen Acute bijnierschorsinsufficiëntie (Addisonse crisis): uitdroging (bespoedigd door ernstige diarree en braken), shock en bewustzijnsverlies. In tegenstelling tot de ziekte van Cushing treedt de ziekte van Addison op als de [...]

Bijniertumoren

Symptomen, klachten en verschijnselen Hoge bloeddruk. Veel transpireren. Snelle hartslag. Gewichtsverlies. Obstipatie. Veranderingen in de persoonlijkheid. Er zijn vier soorten tumoren van de bijnier die hormonen maken. De eerste, het feochromocytoom, ontwikkelt zich in het merg van de bijnier en produceert een overmaat van de hormonen adrenaline en noradrenaline. De tweede soort komt voor in [...]

Aangeboren bijnier hyperplasie

Symptomen, klachten en verschijnselen Vergroting van de penis bij jongens en van de clitoris bij meisjes. Soms acuut falen van de bijnier. Hoge bloeddruk (zelden). Versnelde groei op kinderleeftijd, die vroeg stopt, hetgeen leidt tot een korte volwassen gestalte. Deze afwijking is de meest voorkomende bijnierziekte bij kinderen (zeldzaam bij volwassenen). Het is het gevolg [...]

Afwijkingen van de hypofyse

De hypofyse, of het hersenaanhangsel, ligt aan de basis van de hersenen achter de neusholte en heeft ongeveer de grootte en de vorm van een hazelnoot. Ondanks die geringe afmetingen is het van alle endocriene klieren de belangrijkste. De hypofyse werkt als regelcentrum voor de lichaamsgroei op lange termijn, voor het dagelijks functioneren en voor [...]

Hypofyse tumoren

Acromegalie. Deze chronische ziekte doet zich voor bij volwassenen en is het gevolg van een toegenomen afscheiding van groeihormoon, als de normale groei al is afgelopen. Acromegalie wordt gekenmerkt door het geleidelijk te groot worden van de botten van de handen en voeten, van de kaken en de schedel. Omdat de botten na het volwassen worden [...]

Hypopituïtarisme

Symptomen, klachten en verschijnselen Bij kinderen  Vertraagde groei en vertraagde seksuele ontwikkeling. Hypoglycaemie. Bij volwassenen  Bij vrouwen, stoppen van de menstruatie, onvruchtbaarheid of onmogelijkheid om een kind te voeden na de geboorte. Bij mannen, verminderde seksuele belangstelling en uitval van baard of lichaamshaar. Fijne rimpels in de huid naast de ogen en de mond. Vermoeidheid. [...]

Diabetes insipidus

Symptomen, klachten en verschijnselen  Buitensporige dorst. Verhoogde urineproductie. Alarmerende verschijnselen  Uitdroging, lichamelijk ineenstorting en lage bloeddruk kunnen voorafgaan aan bewusteloosheid. Ondanks de overeenkomsten in verschijnselen en in naam, moet deze afwijking niet worden verward met diabetes mellitus. In tegenstelling tot diabetes mellitus, het gevolg van gebrek aan insuline (het hormoon dat het lichaam in staat [...]

Afwijkingen van de schildklier

De schildklier, die het model heeft van een vlinderdasje, ligt onder in de hals. De klier ligt rond de luchtpijp (trachea) gevouwen en de lobben aan de zijkant zijn verbonden door een middendeel (isthmus). Deze klier helpt met het afstellen van de snelheid waarmee het lichaam werkt. De klier reageert op instructies van de hypofyse [...]

Hyperthyroïdie

Symptomen, klachten en verschijnselen Gewichtsverlies ondanks toegenomen eetlust. Verhoogde polsslag en bloeddruk. Nervositeit en transpireren. Zwelling onder in de hals (krop of struma). Frequente stoelgang, soms diarree. Spierzwakte. Prikkelbaarheid. Alarmerende verschijnselen Thyrotoxische crisis: dit medische noodgeval wordt gekenmerkt door koorts, zeer snelle polsslag, opwinding en zelfs delirium. Onmiddellijke medische zorg is noodzakelijk. Hyperthyroïdie (ook bekend [...]

Hypothyroïdie

Symptomen, klachten en verschijnselen Sloomheid met vertraagd lichamelijk en geestelijk functioneren. Trage polsslag. Slecht verdragen van koude. Obstipatie. Droge huid, droog haar. Struma (kropgezwel), bij sommige patiënten. Hevige en langdurige menstruatie. Afgenomen seksuele belangstelling. Alarmerende verschijnselen Coma bij myxoedeem: dit wordt gekarakteriseerd door een intens gevoel van niet te verdragen koude en sufheid, gevolgd door [...]

Afwijkingen van de bijschildklieren

De schildklier ligt onderaan de hals aan de voorzijde en de bijschildklieren liggen op de vier hoeken van de schildklier. De bijschildklieren zijn klein. Iedere bijschildklier heeft ongeveer de grootte van een rijstkorrel. Ze produceren parathyroïdhormoon. Als te veel van dit hormoon wordt aangemaakt, spreekt men van hyperparathyroïdie (het Griekse voorvoegsel hyper betekent ’boven’), als [...]

Hyperparathyroïdie

Symptomen, klachten en verschijnselen Hyperparathyroïdie kan aanvankelijk zonder verschijnselen verlopen, tenzij pijn optreedt als gevolg van nierstenen. In tijd van enkele jaren echter kunnen ontstaan: Nierstenen. Extreme moeheid. Toegenomen urineproductie en dorst. Spijsverteringsklachten of maagzweer. Als door één of meer bijschildklieren te veel hormoon geproduceerd wordt, heet de ziekte die daar het gevolg van is, [...]

Hypoparathyroïdie

Symptomen, klachten en verschijnselen Spierkrampen of doof gevoel, vooral in handen, voeten en keel. Ademhalingsmoeilijkheden. Droge huid. Schimmelinfecties. Bij kinderen: braken, stuipen en hoofdpijn. Als de bijschildklieren te weinig hormoon produceren, wordt de ziekte die daarvan het gevolg is hypoparathyroïdie genoemd (de tegengestelde afwijking, waarbij te veel hormoon wordt geproduceerd, heet hyperparathyroïdie. Het parathyroïdhormoon is [...]