Artrose

Onderwerp uit hoofdstuk 3.7 Bewegingsapparaat

Klachten en verschijnselen

  • Gewrichtspijn tijdens of na gebruiken van het betreffende gewricht.
  • Gewrichtsklachten bij verandering van het weer.
  • Het gewricht is gezwollen en minder soepel.
  • Beenharde knobbeltjes kunnen zich naast het eindgewrichtje van een vinger ontwikkelen (Heberdenknobbels) ontwikkelen. Dergelijke knobbeltjes naast het middelste vingergewrichtje heten knobbeltjes van Bouchard.

Artrose is een van de meest voorkomende ziekten van de mens. Het ziektebeeld is al eeuwen bekend en treft talloze mensen in de westerse wereld.

Veel bejaarden hebben artrose, maar dat wordt vaak pas herkend als er om een andere reden een botfoto is gemaakt.

In de beginfase van de ziekte is vaak slechts één gewricht aangedaan als het de knieën of de heupen betreft. Als het om de vingers gaat, treedt de ziekte bijna altijd in alle vingers tegelijkertijd op.

Slijtage is de hoofdoorzaak van artrose, hoewel nog niet helemaal duidelijk is hoe het proces verloopt. De ziekte staat ook onder andere namen bekend, zoals artrosis deformans, osteoartrose en osteoartritis. Daarom hebben zowel een sporter die vaak gewrichtsletsels krijgt, als een fabrieksarbeider die dag in dag uit de gewrichten belast, een verhoogde kans op oudere leeftijd artrose te krijgen.

artrose

Het volgende gebeurt in een artrotisch gewricht: de kwaliteit van het kraakbeen dat de schokken opvangt, gaat achteruit en het gladde oppervlak wordt steeds ruwer en verliest zijn verende eigenschappen. Op de lange duur zijn de uiteinden van de botten zelf ook aangetast en vormen zich uitsteeksels van botweefsel. Al deze veranderingen in het gewricht geven pijn.

Artrose komt het meest in de nek en de rug voor. Bij het voortschrijden van het proces komen er botuitsteeksels aan de wervels, zoals op een röntgenfoto te zien is. Ook de knie en de heup zijn vaak aangedaan. Artrose komt bij jonge mensen nauwelijks voor; de artrose van de knie vormt hierop een uitzondering.

Diagnose. Pijn in één of meer gewrichten is het kenmerk van artrose. Op een röntgenfoto van het gewricht zijn de botuitgroeisels (osteofyten genoemd) duidelijk te zien, wat duidt op artrose. Vaak wordt bloedonderzoek gedaan om reumatoïde artritis of een andere ontsteking uit te sluiten.

Een andere aanwijzing voor de diagnose artrose zijn de knobbeltjes van Heberden en Bouchard, dit zijn benige uitgroeisels die in de loop van de tijd naast het eindgewricht, respectievelijk het middengewricht van de vingers ontstaan. Het is bekend dat deze knobbeltjes vaak familiair voorkomen. Bij vrouwen komen ze ongeveer tien maal vaker voor dan bij mannen.

Hoe ernstig is artrose? Artrose gaat niet meer over, hoewel de pijn in het verloop van ongeveer één jaar wel weer afzakt. De pijn kan periodiek aanwezig zijn en vanzelf afnemen. Op de lange duur verdwijnt al het kraakbeen in het aangetaste gewricht en verandert het bot van structuur; het gaat er uitzien als ivoor. Uiteindelijk zijn de gevolgen van artrose maar zelden invaliderend.

De leeftijd is een belangrijke factor bij deze ziekte: artrose komt vooral bij ouderen voor. Bepaalde gewrichten zijn het vaakst in het proces betrokken.

Behandeling. Oefeningen. Hoewel artrose een slijtageproces is, kunnen bepaalde oefeningen van groot nut zijn. De fysiotherapeut zal u de juiste instructies kunnen geven om spierversterkende en bewegingsverruimende oefeningen te doen om toekomstige klachten en stijfheid te voorkomen.

Andere behandelingen. Overleg met uw arts over het gebruik van hete omslagen, hete baden en kruiken. Als uw nek door de artrose is aangedaan, dan kan een halskraag van nut zijn in de acute fases. Dit is een kraag van schuimrubber bekleed met een warm omhulsel van stof, die u om uw nek kunt dragen.

Gewichtscontrole is vooral van belang bij artrose van de rug, de heup en de knieën, omdat een te grote belasting slecht voor de gewrichten is en de ziekte kan verergeren. Een goede houding is van belang, speciaal bij artrose van de rug.

Geneesmiddelen. Acetosal (aspirine) is een van de belangrijkste geneesmiddelen bij artrose. Als dat slecht verdragen wordt, zijn er nog veel andere ontstekingsremmende middelen die u kunt proberen om de pijn te verlichten.

Als er een ernstige irritatie van het gewricht bestaat, kan een injectie met een corticosteroïdpreparaat van groot nut zijn. Dit kan nogal eens voorkomen bij gewichtdragende gewrichten zoals de knie en de enkel.

Operatieve behandeling. Als uiteindelijk een gewricht ernstig beschadigd raakt door de artrose, is het mogelijk een nieuw heup- of kniegewricht in te brengen. Ook aan ernstig beschadigde vingergewrichtjes is een operatie mogelijk.

Laat een reactie achter